Przyszłość rynku pracy – jak zapewnić sobie bezpieczeństwo zawodowe?

Autor:
Zespół Future Collars

Rynek pracy nigdy nie będzie już taki sam jak przed pandemią, zwłaszcza jeśli chodzi o sytuację kobiet. Pokazuje to raport „Cyfrowy klucz do przyszłości zawodowej. Kobiety na rynku pracy w kontekście kryzysu gospodarczego” opracowany przez instytut badawczy DELab oraz Instytut Innowacyjna Gospodarka (INGOS) w ramach kampanii #WomanUpdate, której jesteśmy organizatorem. Kogo będą poszukiwać pracodawcy? Jak będą zmieniać się zadania i zawody pod wpływem postępującej cyfryzacji i automatyzacji? I na rozwój jakich kompetencji warto postawić, aby zyskać w przyszłości?

Tempa transformacji cyfrowej, która mocno przyspieszyła na skutek pandemii nie da się już zatrzymać. Objęła ona niemal wszystkie dziedziny naszego życia i sektory gospodarki: biznes, pracę, naukę i edukację czy medycynę. Niewykluczone, że jeszcze przez długi czas będziemy musieli funkcjonować w trybie online, utrzymując dystans społeczny.

Sytuacja kobiet a rzeczywistość pandemiczna

Raport kampanii #WomanUpdate wskazuje, że to właśnie kobiety szczególnie mocno odczuwają skutki COVID-19. Zwolnienia dotknęły te sektory, gdzie pracuje ich najwięcej tj. w handlu, gastronomii i usługach. Ponadto w większym stopniu wzięły one na siebie obowiązki opiekuńcze, związane z zamknięciem szkół, żłobków i miejsc opieki. Sytuacji nie poprawia również niska aktywność zawodowa kobiet w Polsce, szczególnie młodych i tych powyżej 55 lat, jak również niski ogólny poziom kompetencji cyfrowych zarówno Polaków, jak i Polek (odpowiednio 30% oraz 27%). Dokładając do tego fakt, iż Polki nisko oceniają swoje umiejętności cyfrowe, a do branży IT podchodzą wciąż z dużym lękiem (zaledwie 15% pracowników tego sektora to kobiety ) – zmiany stają są konieczne.

Głównym powodem rezygnacji kobiet z branży technologicznej jest brak wiary we własne siły wzmocniony stereotypem, że nie ma tam dla nich miejsca. Tymczasem prawda leży zupełnie gdzie indziej. My kobiety boimy się tego, co jest nam nieznane. W połączeniu z wysokim poczuciem odpowiedzialności za podejmowane działania – których finałem musi być sukces – często zdarza nam się rezygnować na starcie. Szybciej odpuścimy w poczuciu bycia niewystarczającą, niż damy sobie szansę na spróbowanie – mówi Joanna Pruszyńska-Witkowska, współzałożycielka i wiceprezes Future Collars, inicjatorka kampanii #WomanUpdate.

Czy roboty zabiorą nam pracę?

Gwałtowna transformacja cyfrowa wymuszona przez pandemię pociągnęła za sobą również  zmiany na rynku pracy, związane z automatyzacją i platformizacją.  Firmy zintensyfikowały poszukiwanie rozwiązań, które mogą zastąpić lub uzupełnić pracę człowieka – pracą maszyn. Dzieje się to zarówno w kontekście pracy umysłowej jak i fizycznej i ma przynieść oszczędności, zredukować koszty oraz zwiększyć wydajność. Jak potencjał automatyzacji odnosi się do poszczególnych zawodów pokazuje poniższa grafika opracowana w ramach raportu.

– Praca, jaką dotychczas znaliśmy, istotnie zmieni swój charakter. Przekształceniu ulegną formy zatrudnienia, a w dalszej perspektywie zostaną zmodyfikowane lub zupełnie znikną te miejsca pracy, w których wykonywane są powtarzalne, rutynowe czynności i gdzie bardziej efektywne kosztowo będzie użycie maszyn – komentuje prof. UW dr hab. Katarzyna Śledziewska, współautorka raportu, Dyrektor Zarządzająca DELab, Wydział Nauk Ekonomicznych UW.

Kluczowe kompetencje to zatem te, których w najbliższym czasie nie posiądą algorytmy i roboty. Automatyzacji trudno poddają się zadania wymagające zdolności dokładnej i elastycznej percepcji, kreatywności oraz inteligencji społecznej i emocjonalnej. Te same kompetencje będą niezbędne do wykonywania zadań komplementarnych wobec pracy maszyn i zautomatyzowanych systemów. Inteligencja emocjonalna, połączona z przedsiębiorczością i krytycznym myśleniem, będzie też potrzebna do radzenia sobie z wyzwaniami radykalnie elastycznego rynku pracy i niestabilnością zatrudnienia.

Zmiany na rynku pracy z jednej strony przyniosą spadek zatrudnienia w działach, w których praca fizyczna lub umysłowa jest zrutynizowana lub łatwo poddaje się algorytmizacji. Z drugiej strony mogą oznaczać przyrost zatrudnienia w sektorach wymagających wysokich kwalifikacji oraz tych, w których kwalifikacje są nieco niższe, ale wykonywana praca nie jest rutynowa.

Jednym słowem – transformacja cyfrowa nie pociągnie za sobą masowego bezrobocia, ale istnieje ryzyko, że miejsca pracy wymagające niższych kompetencji będą również gorzej wynagradzane, co przyczyni się do zwiększenia nierówności społecznych.

Jak zapewnić sobie bezpieczeństwo zawodowe?

W gospodarce cyfrowej kompetencje umożliwiające wykonywanie zadań w środowisku pracy przesyconym technologią będą potrzebne w niemal każdym sektorze i w każdym zawodzie. Na zmieniającym się rynku pracy sukces odniosą pracownicy dysponujący odpowiednimi kompetencjami, zwłaszcza cyfrowymi i technicznymi. Rosnąć będzie popyt przede wszystkim na pracę wymagającą wyższych kompetencji poznawczych, społecznych oraz cyfrowych i technicznych. To właśnie elastyczne łączenie tych kompetencji – „miękkich” i „twardych” – będzie determinowało sukces na rynku pracy.

Warto już teraz o tym pomyśleć i postawić na rozwój kompetencji:

  • cyfrowych i technicznych: pozwalają one w sposób świadomy i sprawczy obcować z technologią w życiu prywatnym i zawodowym. W tej grupie mieszczą się kompetencje z zakresu STEM (eng. nauka, technologia, inżynieria i matematyka), jak również zaawansowane kompetencje cyfrowe w zakresie programowania i obsługi złożonych systemów informatycznych;
  • poznawczych: potocznie nazywanych kompetencjami myślenia. Jest to pojęcie bardzo szerokie, obejmujące zarówno kreatywność, jak i logiczne rozumowanie i rozwiązywanie złożonych problemów;
  • społecznych: pozwalają radzić sobie ze zmianami i niepewnością, ułatwiają pracę w grupie i przejmowanie odpowiedzialności. Są niezbędne w środowisku pracy zakładającym kontakt z drugim człowiekiem, opierają się na pracy zespołowej i uwzględniają zarządzanie ludźmi.

Kryzys to wbrew pozorom dobry czas na zmiany. Warto wykorzystać ten czas na naukę, szkolenia i własny rozwój, aby zapewnić sobie stabilną pracę i dobre zarobki w przyszłości. Jak zacząć zmianę? Wejdź na stronę kampanii Woman Update, gdzie znajdziesz poradnik, darmowe lekcje z kompetencji cyfrowych oraz inne edukacyjne treści, które pomogą Ci w rozwoju zawodowym.

Dane umieszczone w informacji prasowej zostały zaczerpnięte z raportu „Cyfrowy klucz do przyszłości zawodowej. Kobiety na rynku pracy w kontekście kryzysu gospodarczego”.

Przeczytaj jeszcze więcej
CTO/CIO: mój rozwój

“CTO/CIO: mój rozwój — perspektywa CTO/CIO kobiet i CTO/CIO mężczyzn” – relacja z debaty w ramach Dnia kariery kobiety w IT 2021

Do debaty “CTO/CIO: mój rozwój — perspektywa CTO/CIO kobiet i CTO/CIO mężczyzn” zaprosiliśmy gości, którzy opowiedzieli o swojej drodze na najwyższe stanowiska w IT — oni osiągnęli sukces i dzielą się swoimi obserwacjami, co widzieli po drodze, co spowodowało, że dotarli na szczyt i czemu innym się to nie udaje. Rozmowę poprowadziła dr Aleksandra Suchorzewska, wybitna ekspertka, Dyrektor Zarządzająca, Technology Strategy & Advisory Lead w Accenture, a jej gośćmi byli:   Joanna Obstój – Dyrektorka Działu “CTO/CIO: mój rozwój — perspektywa CTO/CIO kobiet i CTO/CIO mężczyzn” – relacja z debaty w ramach Dnia kariery kobiety w IT 2021

I did it - debata DKKwIT

“I did it!” – historie kobiet, które zmieniły branżę na IT. Relacja z debaty w ramach Dnia Kariery Kobiety w IT 2021

Dorota, Izabela i Maja mogą powiedzieć z dumą: I DID IT! Zrobiły to — porzuciły dotychczasowe zawody, by wejść do IT. Wyszły ze strefy komfortu i zaczęły od nowa, ale już teraz wiedzą, że to była doskonała decyzja. Absolwentki bootcampów Future Collars odważnie patrzą w zawodową przyszłość, gotowe na nieustanną naukę i rozwój.  Panel dyskusyjny “I did it!” wśród uczestniczek i uczestników Dnia kariery kobiety w IT  cieszy się szczególnym zainteresowaniem. Nic dziwnego, “I did it!” – historie kobiet, które zmieniły branżę na IT. Relacja z debaty w ramach Dnia Kariery Kobiety w IT 2021

40 dyskusji, warsztatów i sesji speed mentoringowych oraz ogromna dawka wiedzy o branży IT – tak przebiegła 3. edycja Dnia Kariery Kobiety w IT

Przyszłość to technologia. Jakich kompetencji powinniśmy się uczyć? – relacja z debaty w ramach Dnia kariery kobiety w IT 2021

Jak kierować swoim rozwojem, żeby odpowiedzieć na wyzwania przyszłości? Jak kształtować swoją karierę? W jakim kierunku się kształcić lub dokształcać, by zapewnić sobie bezpieczeństwo na rynku pracy w perspektywie najbliższych lat? W ramach 3. edycji Dnia kariery kobiety w IT rozmawialiśmy o kompetencjach przyszłości, nie tylko w obszarze STEM (ang. science, technology, engineering, mathematics), o rozwoju kobiet i mężczyzn i o tym, jak się uczyć technologii, by stać się częścią gospodarki cyfrowej. Przyszłość to technologia. Jakich kompetencji powinniśmy się uczyć? – relacja z debaty w ramach Dnia kariery kobiety w IT 2021

Historia Mai, która zaryzykowała i znalazła satysfakcję w branży IT

Podczas krótkiej rozmowy Maja opowiedziała o swoim przebranżowieniu i jego powodach, największych wyzwaniach podczas kursu oraz o tym, jak Future Collars pomogło jej w zmianie życia zawodowego. Podzieliła się także radami dla naszych przyszłych i obecnych kursantów oraz swoimi spostrzeżeniami dotyczącymi świata IT.   Zobacz nagranie:

Historia Doroty, która od zawsze interesuje się technologią i postawiła na rozwój swoich kompetencji

Podczas rozmowy Dorota opowiedziała o swoich zainteresowaniach, największych wyzwaniach podczas kursu oraz o roli Future Collars w jej życiu zawodowym. Podzieliła się także radami dla naszych przyszłych i obecnych kursantów oraz swoimi spostrzeżeniami dotyczącymi pracy w IT. Zobacz nagranie:

Absolwenci: Historia Izy, która znalazła pracę przed zakończeniem kursu

Historia Izy, która znalazła pracę przed zakończeniem kursu

Podczas krótkiego wywiadu Izabela opowiedziała o historii swojego przebranżowienia, największych wyzwaniach podczas kursu oraz o tym, jak Future Collars przyczyniło się do znalezienia przez nią pracy. Podzieliła się także radami dla naszych przyszłych i obecnych kursantów oraz swoimi spostrzeżeniami dotyczącymi pracy w IT.   Zobacz nagranie: