Aleksandra Rabenda (Wirtualna Polska) i Dominika Zeliasz (Nike Polska) wzięły udział w speed mentoringu w ramach Dnia Kariery Kobiety w IT, wprowadziły uczestniczki i uczestników konferencji do świata Scruma i przedstawiły role Product Ownera oraz Scrum Mastera. Wyjaśniły, na czym polega różnica między ich obowiązkami i zdementowały popularne mity na ten temat. 

Jesteś strategiem czy taktykiem? Przeczytaj podsumowanie sesji z udziałem ekspertek i sprawdź, w jakiej roli Ty możesz się odnaleźć. 

Aleksandra Rabenda w Grupie Wirtualna Polska pełni różne role — jest tam Scrum Masterem, choć nazwa jej stanowiska to Senior IT Project Manager. Dodatkowo odpowiada za projekty, np. za wdrożenie systemu CMS w całym holdingu. Dominika Zeliasz jest Product Managerem w Nike Polska, pełni rolę Product Ownera w scrumowym frameworku.

Zrób test predyspozycji i poznaj swoje naturalne talenty!

SCRUM

Scrum, wbrew opiniom, nie jest metodologią, ani metodyką, nie jest też metodą. Scrum to ramy postępowania, framework, szkielet. Jeśli myślimy o tym, że mamy wytwarzać wartościowe produkty przez zarządzanie procesami, to Scrum mówi, w jakich ramach mamy się poruszać, nie narzuca konkretnych praktyk. Zasady Scruma opisane są w Scrum Guide. 

Scrum Master

Scrum Master to osoba odpowiedzialna za usuwanie wszelkich przeszkód, które uniemożliwiają zespołom wykonywanie zadań. Mówi się, że to właściciel procesu scrumowego, servant leader, taktyk. Odpowiada za implementację metod związanych ze Scrumem i za cały proces. Na czym polega jego praca?

• Servant leader —  służebny lider, przywódca, który powinien mieć świadomość roli służebnej. Najpierw usuwa niedogodności w pracy zespołu, a dopiero potem kieruje. To osoba, która koncentruje się na budowaniu fundamentu zaufania, motywuje do współpracy i stawia potrzeby członków zespołu ponad wszystko. To nie mistrz zespołu, ale mistrz w zachęcaniu do rozwoju, energetyzowaniu ludzi i realizowania pełnego ich potencjału. Do zewnętrznych rozpraszaczy należą całkiem przyziemne sprawy, jak niedziałające sprzęty w biurze, jak i te związane z przeciążeniem obowiązkami, nadmiernym rozpraszaniem pracujących przez inne osoby. 
• Facylitator — usprawnia komunikację w zespole i zarządza wszystkimi spotkaniami, organizuje je, pilnuje przebiegu, podpowiada, zadaje właściwe pytania, kieruje tam, gdzie zespół ma podążać. W Scrumie zespół sam musi wymyślić finał, efekt współpracy. 
• Coach — indywidualny, zespołowy i organizacyjny. Coaching nie polega na udzielaniu porad, ale wspieraniu ludzi do wymyślania własnych rozwiań. Jeśli zadasz odpowiednie pytanie, zrobią to” - powiedziała Lyssa Adkins. Coaching indywidualny dotyczy perspektywy i możliwości rozwoju konkretnej osoby, w zespole tworzy się kultura uczenia się, doskonalenia, a na poziomie organizacji Scrum Master wspiera za ciągłe jej doskonalenie się w kontekście wartości biznesowej. 
• Nauczyciel, mentor — na etapie tworzenia się zespołu, Scrum Master musi nauczyć zespół Scruma i poruszania się w jego ramach. Jeśli chce być dla zespołu mentorem, niezbędna jest wiedza ekspercka. Zespół powinien chcieć podążać za Scrum Masterem.
• Change agent — rolą Scrum Mastera jest reagowanie na zmiany, ale też chronienie zespołu przed nieplanowanymi dodatkowymi zadaniami.  

Wybierz kurs Scrum Master i pracuj w IT!

Product Owner

Product Owner jest wizjonerem, strategiem produktu i głosem konsumenta. Podobnie jak Scrum Master pełni wiele ról. Jego praca jest bardzo kreatywna — odpowiada za pomysł na produkt. Wychodząc od potrzeb, stara się je zaadresować, stworzyć wizję produktu, który rozwiąże jakiś problem. Współpracuje z klientem, użytkownikiem końcowym, z zespołem deweloperskim. Musi rozumieć kontekst biznesowy, wiedzieć, co robi konkurencja, jakie technologie wykorzystać, orientować się w celach organizacji, którą reprezentuje. 

Product Owner ma rolę przekrojową — jest w zespole głosem klienta, ambasadorem jego potrzeb. Ważną cechą jest umiejętność podejmowania decyzji i chociaż może liczyć na wiedzę i doświadczenie zespołu, Product Owner ma ostateczną decyzję i za nią odpowiada. Na tym stanowisku trzeba mieć też duszę eksperymentatora i skłonność do ryzyka. Produkt musi być innowacyjny, być wartością dodaną na rynku. Trzeba też wziąć na siebie rolę influencera, ponieważ często od Product Ownera zależy, jak zostanie przyjęty projekt. Jest obecny i zaangażowany w proces wytwarzania na każdym etapie, także przy wdrażaniu czy promocji. Jest to rola ciekawa, dynamiczna, wymagająca różnych kompetencji. Jeśli przyjemność klienta daje Ci satysfakcję, to ta praca jest dla Ciebie!

Zostań Product Ownerem — zapisz się na kurs!

Najważniejsze kompetencje Product Ownera

• Wizjonerskość, kreatywność — Product Owner wychodzi od problemu, szuka pomysłu na jego rozwiązanie, tworzy wizję produktu, testuje, eksperymentuje, próbuje zrozumieć kontekst i oczekiwania klienta. Musi więc pracować niesztampowo, mieć otwartą głowę i szukać niestandardowych rozwiązań.  
• Wiedza ekspercka — nie chodzi tutaj o wiedzę technologiczną, chociaż ta się przydaje. Niemniej ważna jest znajomość branży, dla której Product Owner pracuje, np. znajomość branży turystycznej pozwoli zrozumieć kontekst i potrzeby klienta w procesie tworzenia aplikacji do rezerwacji wycieczek.  
• Komunikatywność — na tym stanowisku niezbędna jest współpraca na wielu płaszczyznach z wieloma osobami. Trzeba trzymać rękę na pulsie, być otwartym, poszukującym, gotowym na kontakt. 

Najważniejsze kompetencje Scrum Mastera

Wśród wielu cech i kompetencji najważniejsze w przypadku Scrum Mastera są otwartość i zdolność poszukiwania, umiejętność stosowania wiedzy w zależności od kontekstu i intuicja. Ciągłe zmiany wymagają dostosowania się do warunków, uczenia się i wybierania z całego zasobu wiedzy, doświadczenia i narzędzi tych właściwych, które w konkretnym momencie zadziałają. 

Proces uczenia się jest też naturalnym procesem wchodzenia w Scruma. Zdarza się, że zespoły są niechętne codziennym zdarzeniom, nie widzą sensu w niektórych założeniach Scruma. Dzięki swojej intuicji, wiedzy, umiejętności słuchania Scrum Master jest w stanie pokonać podobne przeszkody. 

Fakty i mity

Czy Scrum Master to Project Manager?

Project Manager zarządza projektem, jest liderem i podejmuje decyzje poza zakresem wymagań biznesowych. Obowiązki Project Managera kończą się wraz z zakończeniem projektu, Scrum Master zostaje z zespołem na dłużej. Ponadto Scrum Master ma za zadanie przełożyć odpowiedzialność za projekt na zespół, Project Manager odpowiada za projekt. Zgodne ze Scrum Guidem zespoły są małe, liczą od 3 do 9 osób i to one są odpowiedzialne za efekty, Scrum Master tej odpowiedzialności nie może przejąć. 

Czy Product Owner to Project Manager?

Nie, product owner nie jest project managerem, choć często jest do niego porównywany. Zasadnicza różnica leży w zakresie obowiązków. Tradycyjny project manager poruszał się w trójkącie zakres, czas i budżet, często stawał się głosem biznesu, a nierzadko pełnił funkcję menedżera liniowego zespołu wytwórczego. Często był też jednostkowo odpowiedzialny za tzw. "dostawę". Hierarchiczność i brak neutralności zaprzecza ideom, które postuluje Scrum. Product Owner jako strateg i wizjoner produktu odpowiada za maksymalizację wartości dostarczanego rozwiązania, podczas gdy zespół jest odpowiedzialny za dostarczenie przyrostu zgodnie z wymaganiami, kryteriami oraz o określonej jakości. Odpowiedzialność za produkt i za zarządzanie pracą podzielone jest pomiędzy członków zespołu scrumowego zgodnie z duchem Scruma. 

Czy role Scrum Mastera i Product Ownera można łączyć?

Role scrumowe są konkretnie zdefiniowane. Zakres kompetencji oraz odpowiedzialności jest rozłączny, choć role te jednoczą się wobec osiągnięcia zdefiniowanych wspólnie dla całego zespołu scrumowego celów. Osadzając Product Ownera w domenie dostarczanego rozwiązania, a tym samym definiując rolę Scrum Mastera jako mistrza procesu scrumowego, Scrum postuluje neutralność tych ról względem siebie. Wydzielenie tych ról jest również z korzyścią dla zespołu deweloperskiego, który jest wspierany zarówno procesowo, jak i produktowo przez dwie niezależne jednostki skupione na realizacji swoich misji.  

Czy Product Owner i Scrum Master są wrogami, czy przyjaciółmi?

Scrum Master ma rolę pomostu między zespołem a Product Ownerem, stoi z boku, ale potrafi też Product Ownera zmobilizować. To współpracownicy. Product Owner powinien być otwarty na feedback ze strony Scrum Mastera, który widzi, że łamane są zasady Scruma i zespołowi nie pracuje się dobrze. Scrum Master stoi z boku, to głos rozsądku i ekspert merytoryczny w kontekście Scruma. Dobra współpraca między nimi to wielka wartość dla zespołu. 

Kto jest strategiem, a kto taktykiem?

Product Owner to strateg, czyli pracuje nad wizją, strategią wdrożenia, road mapą, nad aspektami długofalowej pracy nad produktem. Scrum Master czuwa nad procesem, jak pracować, jak usprawniać, żeby jak najlepiej się pracowało, więc jest taktykiem. Są też elementy, które w ich pracy się przenikają, 

Z iloma zespołami mogą pracować jednocześnie?

Dobry Scrum Master może prowadzić dwa zespoły, a bardzo dobry — jeden zespół. Jeśli ktoś prowadzi np. 3 zespoły, a sprinty trwają 2 tygodnie — ciągłe zaangażowanie w zdarzenia uniemożliwia inną pracę. Product Owner to jedna osoba na zespół i najlepiej, jeśli to jedna osoba na jeden produkt. To i tak sporo pracy!  

Jak zostać Scrum Masterem lub Product Ownerem? 

Aleksandra Rabenda zaczynała swoją ścieżkę kariery 16 lat temu od metodyki Prince, czyli od projektów waterfallowych. W następnej organizacji mogła sama zadecydować, w jakich ramach chce pracować, więc działała hybrydowo. Potem pracowała agilowo w startupie, a obecnie w organizacji, która pod kątem Scruma jest dojrzała, szczególnie w obszarze IT. 

Dominika Zeliasz pracowała w organizacji, która przechodziła transformację agilową. Weszła w rolę Scrum Mastera, rozpoczynając przygodę z agile. To była duża szansa na rozwój i kiedy pojawiła się możliwość zostania Product Ownerem, weszła w to i … jest bardzo zadowolona. 

Kompendium wiedzy o Scrumie i rolach, jakie można w nim pełnić, jest Scrum Guide, czyli ramy postępowania. Warto czytać go często, wielokrotnie, i po angielsku, i po polsku. Bootcampy, szkolenia, kursy to dobry kierunek w poszukiwaniu wiedzy, ponieważ nieoceniony jest kontakt z mentorem.

W Internecie wiele jest blogów, które warto śledzić, podcastów, artykułów. Warto sięgać też po literaturę, np.:

• Simon Sink Zacznij od dlaczego?, Liderzy idą na końcu
• Lyssa Adkins Coaching zwinnych zespołów. Kompendium wiedzy dla scrum masterów, Agile Coachów i kierowników projektu w okresie transformacji
• Verwijs Christiaan Zombie Scrum Survival Guide

Jak się przebranżowić? Przeczytaj nasz poradnik!

***

Jeśli zastanawiasz się nad zmianą swojej drogi zawodowej, pociąga Cię branża IT, ale nie wiesz, jaka rola jest odpowiednia dla Ciebie, rozwiąż bezpłatny test IT Profile Talents. Test wskaże, jakie są Twoje naturalne talenty i na jakich stanowiskach związanych z branżą IT możesz je w pełni wykorzystać. 

Zapraszamy do kontaktu z doradcami Future Collars, którzy opierając się na Twojej dotychczasowym doświadczeniu i predyspozycjach, pomogą Ci wybrać ścieżkę dla siebie. Chcesz zostać Scrum Masterem, Product Ownerem albo programistą? Sprawdź ofertę kursów, zobacz lekcje próbne i nie odkładaj decyzji na później. Wejdź do IT i zagwarantuj sobie bezpieczną przyszłość. 

***

Dzień Kariery Kobiety w IT to wyjątkowa konferencja online dla kobiet, które interesują się branżą IT lub już w niej pracują i chcą świadomie kierować swoją karierą zawodową. W ramach wydarzenia odbyły się prelekcje, debaty, warsztaty i sesje speed mentoringowe umożliwiające uczestniczkom lepsze poznanie perspektyw rozwojowych, jakie oferuje branża IT. Była to również okazja do zdobycia nowych umiejętności, odnalezienia motywacji do działania i nabrania odwagi do obejmowania coraz wyższych stanowisk. Organizatorem jest Future Collars, nowoczesna szkoła programowania i kompetencji cyfrowych online.

Polecamy raport Tytanki pracy. Kobiety na rynku pracy w dobie cyfrowej transformacji

Więcej informacji na stronie: https://futurecollars.com/dzien-kariery-kobiety-w-it-2021/