Kim tak naprawdę jest Scrum Master?

Ani szef, ani project manager, ani programista, choć zdarza się, że nim bywa. Kim zatem jest Scrum Master, do czego jest potrzebny i dlaczego płacą mu tak dużo za robotę? Jeśli myślisz o tej ścieżce kariery, a do tego chcesz wiedzieć, czy masz cechy potrzebne w tej pracy i czy sobie poradzisz sobie, pracując z zespołem scrumowym, czytaj dalej.

Kto to jest Scrum Master?

Gdybyśmy mieli podać tylko oficjalną definicję, to brzmiałaby ona: Scrum Master to osoba, która jest odpowiedzialna za usuwanie przeszkód uniemożliwiających zespołowi wykonanie zadania oraz za poprawne wdrożenie metod i całego procesu realizacji zadania.

I wszystko byłoby ok, gdyby nie fakt, że nadal nie wiadomo, co to właściwe oznacza. A to dlatego, że nie da się zdefiniować pojęcia Scrum Mastera bez zrozumienia całej idei Scruma oraz roli innych osób, biorących udział w procesie.

Gdyby poszukać analogii w życiu codziennym, moglibyśmy posłużyć się metaforą pieczenia ciasta. Ogólne zasady, czyli to, że trzeba dodać jajka, mąkę, cukier i tłuszcz to framework. Nie mówi on jednak precyzyjnie, ile tych jajek i tej mąki trzeba dodać ani czy wyjdzie nam z tego tarta cytrynowa czy keks. Dzięki frameworkowi wiemy jednak, że potrzebujemy jakiejś miski, foremki i pieca oraz że składniki najpierw jakoś trzeba połączyć, a dopiero potem piec, a nie na odwrót.

Zasady organizacji pracy za pomocą tego frameworka opisane są w Scrum Guide – przewodniku, będącym podstawowym źródłem wiedzy dla Scrum Mastera. I tak, w projekcie zarządzanym zgodnie z metodyką Scruma mamy trzy role:

  • Product Owner – wie, co ma zostać zrobione i po co. W naszym gastronomicznym przykładzie to taki szef kuchni,
  • Zespół scrumowy – osoby odpowiedzialne za wytworzenie produktu. W naszym przykładzie to wszyscy kucharze, podkuchenni itd.,
  • Scrum Master – pomaga zespołowi w osiągnięciu celu poprzez usuwanie przeszkód i pomoc w samoorganizacji. W pewnym sensie to taki sous-chef, który na bieżąco przypomni, który kucharz przygotowuje sos, który odpowiada za mięso; jeśli trzeba, wytrze też podłogę, by kucharz się nie poślizgnął.

Podstawowe zadania Scrum Mastera

Scrum Master to rola, która ma do wykonania kilka bardzo istotnych z punktu widzenia realizacji projektu zadań:

  • Wsparcie zespołu scrumowego – obserwuje pracę, identyfikuje problemy i pomaga je usunąć, moderuje spotkania. Nie kieruje zespołem ani nim nie zarządza, bo założenie pracy w scrumie jest takie, że zespół dąży do samoregulacji;
  • Wsparcie product ownera – pomaga zarządzać pracą nad produktem i planowanie jego rozwoju;
  • Wsparcie całej organizacji – głównie w zrozumieniu procesu scrumowego.

Jak widać, główne zadania Scrum Masterów to wspieranie. W praktyce praca opiera się na słuchaniu zespołu, product ownera i członków organizacji, moderowaniu rozmów, feedbacków i dyskusji oraz reagowaniu na potrzeby zespołu, którego jest członkiem.

Dlatego rolą Scrum Mastera nie jest ani zarządzanie produktem, ani zarządzanie zespołem! Scrum master nie jest też product ownerem i postępując zgodnie z ideą Scrum, nie można w jednej osobie łączyć tych dwóch funkcji.

Ważny pojęciem, które dobrze opisuje rolę Scrum Mastera jest facylitacja. Facylitator to taka osoba, która ułatwia komunikację i organizację, ale działa bez dawania nakazów czy wymuszeń. Mediuje między poszczególnymi osobami, dba o to, by wszyscy w zespole się rozumieli (używali tego samego kodu językowego), diagnozuje trudności i ułatwia zespołowi je rozwiązać. To właśnie robi Scrum Master.

Jak zostać Scrum Masterem?

Opcji jest kilka. Najczęstsze „historie sukcesu” Scrum Masterów to:

  1. Przejście do tej roli ze stanowiska programisty. Najczęściej w ramach awansów wewnętrznych w firmie już stosującej programowanie zwinne (kulturę pracy Agile);
  2. Przejście do tej roli z pozycji Project Managera. Najczęściej w momencie, kiedy zespół zaczyna pracować w agile i wdraża pracę za pomocą Scruma.
  3. Szkolenie na Scrum Mastera i rozpoczęcie pracy jako Junior Scrum Master, prowadzący jeden zespół pod opieką bardziej doświadczonego mentora.

Opcje 1 i 2 wymagają wcześniejszego większego doświadczenia zawodowego – jako programista lub PM. Natomiast opcja 3 to ścieżka dla osób początkujących bądź tych, którzy całkowicie chcą zmienić ścieżkę kariery.

Wymagania

Jakie cechy i umiejętności warto posiadać, chcąc zostać Scrum Masterem?

Przede wszystkim ważne są umiejętności komunikacji. To ciągła praca z ludźmi, dlatego trzeba ich lubić i umieć z nimi rozmawiać. Konieczna jest umiejętność słuchania, wyciągania wniosków oraz asertywności. Podczas spotkań scrumowych przekazuje się zespołowi informacje zwrotne, dlatego ważne jest też podejście do ludzi i umiejętność dawania konstruktywnego feedbacku (informacji zwrotnej).

To wszystko wydaje się bardzo proste, bo przecież każdy z nas codziennie się komunikuje i ma przekonanie, że potrafi słuchać, ale już kilka miesięcy wspierania zespołu pozwala zweryfikować te przekonania.

Scrum Master musi również być otwarty na naukę. W tym zawodzie nie wystarczy nauczyć się czegoś raz. To ciągłe zdobywanie nowej wiedzy. Zarówno na temat technologii, Scruma, jak i biznesu, dla którego tworzony jest produkt.

Umiejętność programowania nie jest konieczna do pracy w roli Scrum Mastera i bardzo często osoby, które rozpoczynają karierę w tym obszarze, nie znają się na programowaniu. Niemniej, ważne jest to, by rozumieć proces produkcji oprogramowania i wiedzieć, jakie procesy wchodzą w jego skład, jakie są etapy, metody i technologie, które prowadzą do wytworzenia końcowego produktu.

W miarę swojego rozwoju Scrum Master pogłębia swoje kompetencje techniczne i dzięki temu coraz lepiej rozumie proces i problemy zespołu.

Certyfikacja

Kompetencje Scrum Mastera potwierdzane są certyfikatami, które wydaje Scrum.org. Jest to globalna organizacja utworzona w 2009 roku, która skupia profesjonalnych trenerów tej metody i która dba o to, by zachować standardy edukacyjne oraz by każda osoba, która chce nazwać siebie Scrum Masterem, posiadała taką samą, pełną wiedzę.

Certyfikacja Scrum.org obejmuje trzy poziomy:

  • PSM I (Professional Scrum Master I) – posiada go blisko 300.000 osób ;
  • PSM II (Professional Scrum Master II) – posiada go ponad 6400 osób;
  • PSM III (Professional Scrum Master III) – posiada go zaledwie 808 osób.

Powyższe dane podajemy za medium.com/serious-scrum/my-journey-to-psm-iii-bbb544dbc296 – dostęp 30.07.2020.

Nasz kurs przygotowuje do tego, by zdać egzamin na Scrum Mastera na poziomie PSM I.

Wysokie zarobki

Przekrój wynagrodzeń na stanowisku Scrum Mastera jest dość szeroki. Zdarzają się oferty, w których dolna granica widełek to 7 500 zł brutto (umowa o pracę), a są i takie, gdzie stawka dochodzi do 850 zł dziennie (B2B). Przy stanowiskach juniorskich trzeba liczyć się z nieco niższymi wynagrodzeniami, ale rzadko spadają one poniżej 5 000 zł brutto.

Wysokość wynagrodzenia zależy oczywiście od tego, jakie kandydat ma doświadczenie, czy stanowisko łączone jest z developmentem oraz od lokalizacji firmy zatrudniającej. Według badania Raport płacowy 2020 IT Contracting Hays Poland optymalna oferta przy kontrakcie B2B to 110 zł netto za godzinę, minimalna 90 zł netto a maksymalna 130 zł netto.